درباره دوره:
از مهمترین عوامل موفقیت هر استارتاپ جذب سرمایه به میزان مناسب، از سرمایهگذار مناسب و با شرایط مناسب است. سرمایهگذار در ازای تأمین سرمایه مورد نیاز استارتاپ سهام ممتازی را دریافت میکند که ارزش آن میتواند حتی تا 10 برابر ارزش سهام عادی نیز افزایش یابد. در فرایند جذب سرمایه، مهمترین موضوع تعیین حقوق و اختیارات طرفین در سهام ممتاز است، به نحوی که در بلندمدت بتواند منافع هر دو طرف را تأمین نماید.
در صورت عدم آشنایی با این حقوق و اثرات آنها بر یکدیگر، احتمالا تفاهمنامه سهامداری غیر منصفانهای به طرفین و به خصوص به استارتاپ تحمیل خواهد شد که در نهایت منجر به از دست دادن انگیزه موسسان و یا عدم مشارکت سرمایهگذاران جدید در در دورههای بعدی افزایش سرمایه و به بنبست رسیدن استارتاپ خواهد شد.
یکی از اصطلاحاتی که در بورس بسیار شنیده میشود افزایش سرمایه و حق تقدم است. وقتی شرکت سرمایه خود را بالا میبرد به همان نسبت تعداد سهام آن نیز بالا رفته و در اینجا مسئله حق تقدم مطرح میشود. اگر سهامداران یک شرکت علاقه مند باشند که منافع و حقوق خود را در شرکت حفظ کنند حق تقدم به آنها داده میشود تا تعداد سهام خود را افزایش داده و درصد مالکیت خود در شرکت را نسبت به پیش از افزایش سرمایه شرکت حفظ کنند.
قانون تجارت حقی را برای سهام داران شرکت در نظر گرفته است که به آن حق تقدم گفته میشود. بر اساس این قانون وقتی سهام جدیدی برای شرکت صادر میشود سهامداران فعلی برای خرید این سهامها اولویت دارند. این اولویت در خرید نسبت به دیگر سهامداران حق تقدم است.
بهعنوان مثال اگر شرکتی میزان سرمایه خود را افزایش دهد تعداد سهام شرکت نیز بیشتر میشود. حال اگر فردی 1000 سهم از شرکت را داشته باشد چنانچه تعداد سهام خود را افزایش ندهد، میزان مالکیت فرد در شرکت کاهش پیدا میکند. در اینجا است که قانون حق تقدم به کمک سهام داران میآید و باعث میشود میزان مالکیت خود را در شرکت حفظ کنند. طبق این قانون فرد بهاندازه 50 درصد از تعداد سهام جدیدی که دارد حق تقدم سهام خواهد داشت. در این حالت 500 حق تقدم خرید سهام به فرد تعلق میگیرد. آموزش حق تقدم یکی از موضوعاتی است که در آموزشگاهها به علاقه مندان بازار بورس ارائه می شود.
یکی از مواردی که باید به آن دقت کرد این است زمانی شرکت میتواند سهام جدید برای فروش منتشر کند که افزایش سرمایه از محل آورده نقدی صورت گرفته باشد. حق تقدم فقط در این صورت به سهامدار تعلق میگیرد. در صورتی که از محل سودی که متعلق به سهامداران است سهام افزایش پیدا کند، حق تقدم دیگر وجود ندارد. بعد از اینکه افزایش سرمایه شرکت تصویب شد فرمهایی برای سهامداران ارسال میشود که به آن گواهی حق تقدم خرید سهام گفته میشود و سهامدار میتواند در این زمینه تصمیم گیری کند.
در واقع سهامدار موظف است طی مهلت مشخص شده فرم را پر کرده و برای شرکت ارسال کند تا حق تقدم به او داده شود در غیر این صورت سهامی به او تعلق نمیگیرد.
هنگامی که فرد فرمهای حق تقدم را پر میکند به همان نسبت نیز باید آورده نقدی برای شرکت داشته باشد. بهعبارت دیگر باید مبلغ سهام یا معادل ارزش اسمی سهم را پرداخت کند. هم اکنون ارزش اسمی هر سهم در ایران 1000 ریال است. بنابراین به ازا هر 1000 ریالی که پرداخت کنید 1 عدد سهام به شما داده میشود. بعد از اینکه شرکت توانست افزایش سرمایه خود را در سازمان بورس به ثبت رساند حق تقدمهای تعلق گرفته بهصورت خودکار تبدیل به سهام عادی میشود. این مرحله معمولاً بین 3 تا 6 ماه زمان میبرد.
اما این امکان برای سهامداران وجود دارد که در صورتی که تمایلی به استفاده از حق تقدم خود نداشته باشد بتوانند آن را در بورس بفروشند. بنابراین بعد از برگزاری مجمع شرکت یک نماد اختصاصی برای حق تقدم سهام شرکت در نظر گرفته میشود و سهامداران میتوانند از طریق بازار بورس حق تقدم خود را بفروشند. بهعنوان مثال اگر شرکت ایران خودرو با نماد خودرو سرمایه خود را افزایش دهد و حق تقدم به سهامداران بدهد نماد خودرو ح. در بازار بورس برای فروش حق تقدم ایجاد میشود.
سرمایه گذار میتواند مقدار حق تقدم خود را از طریق کارگزاری یا سیستمهای آنلاین معاملات به فروش برساند. بیشتر اوقات قیمت حق تقدم از قیمت سهام عادی کمتر است و در حدود 1000 ریال ارزش اسمی است. البته اختلاف قیمت ممکن است کمتر یا بیشتر از این مبلغ باشد.
یکی از نکاتی که در آموزش حق تقدم به آن پرداخته میشود میزان نوسان قیمتی یا دامنه نوسان قیمت حق تقدم است. در واقع میزان نوسان حق تقدم شرکتها بیشتر اوقات 2 برابر دامنه نوسان سهام عادی شرکت است و یک نماد حق تقدم میتواند در طول روز تا 10 درصد مثبت و 10 درصد منفی نیز نوسان داشته باشد. بنابراین خریداران باید این نکته را بدانند خرید و فروش سهام حق تقدم میزان ریسک بیشتری نسبت به سهام عادی شرکت دارد. زیرا ممکن است قیمت آن در یک روز تا 20 درصد نیز نوسان داشته باشد.
خوب است بدانید نماد حق تقدم شرکت تنها در یک بازه زمانی مشخص قابلیت خرید و فروش دارد و این مدت محدود است. در آموزش حق تقدم گفته میشود که این بازه زمانی نباید کمتر از 60 روز باشد و همین بازه زمانی نیز برای انجام معاملات در نظر گرفته میشود. در این مدت افرادی که علاقهای به شرکت در افزایش سرمایه ندارند حق تقدم خود را میفروشند. این امکان برای افرادی که در مجمع سهامداران نبودهاند وجود دارد که حق تقدم را خریداری کنند.
فصل اول: مقدمه:
1 – مقدمه طراحی سهام ممتاز
2 – معرفی سهام ممتاز
3 – فایل پاورپوینت دوره طراحی تفاهمنامه سهامداری استارتاپ-سرمایه گذار
فصل دوم: ترجیح نقدینگی:
1 – ویژگی ترجیح نقدشوندگی در سهام ممتاز
2 – محاسبه سهم سرمایهگذار در زمان انحلال استارتاپ
3 – محاسبه سهم سرمایهگذار در زمان موفقیت استارتاپ
4 – برد سرمایهگذار با بند ترجیح نقدینگی مشارکتی در سهام ممتاز
5 – بررسی ترجیح نقدینگی در حالتهای مختلف
6 – تعیین سقف برای ترجیح نقدینگی
7 – کوئیز 1
8 – پروژه میانی 1 – بررسی ویژگی ترجیح نقدینگی در حالتهای مختلف
فصل سوم: حق فروش شرکت:
1 – معرفی ویژگی Drag along در سهام ممتاز
2 – حق تصمیمگیری برای فروش استارتاپ چیست؟
3 – پارامترهای مهم در Drag along
4 – اعضای کمیته تصمیمگیری در مورد فروش شرکت
5 – موافقت هیئت مدیره برای فروش شرکت
6 – کمیته Drag along در چه مواردی میتواند تصمیمگیری نماید؟
7 – آیا کمیتهی Drag along با هر قیمتی میتواند اقدام به فروش استارتاپ کند؟
8 – مسئولیت تضامنی سهامداران
9 – نحوه توزیع سهام بعد از فروش استارتاپ
10 – مطالعه موردی: بررسی بند Drag along در مورد FilmLoop و ComVentures
11 – نکات اصلی مورد FilmLoop
12 – جمعبندی حق فروش شرکت
13 – کوئیز 2
14 – پروژه میانی 2 – بررسی ترکیب کمیته Drag along و اثر ترجیح نقدینگی بر تصمیمگیری برای فروش شرکت
فصل چهارم: حق Anti dilution سرمایهگذار:
1 – در چه مواردی ویژگی Anti dilution سرمایهگذار مورد استفاده قرار میگیرد؟
2 – مثال: بررسی اثر بند Anti dilution بر میزان سهام سرمایهگذار در دورهای بعدی جذب سرمایه
3 – بررسی روش میانگین وزندار در Anti dilution
4 – کوئیز 3
5 – پروژه میانی 3 – بررسی حالتهای مختلف Anti dilution سرمایهگذار
فصل پنجم: اجبار به مشارکت در افزایش سرمایه دور بعد برای حفظ سهام ممتاز؛ Pay to play:
1 – ویژگی pay to play به چه معناست؟
2 – آیا سرمایهگذار ملزم به مشارکت 100 درصدی در افزایش سرمایه دور بعد میشود؟
3 – انواع مختلف Pay to play
4 – از بین رفتن برخی از ویژگیهای سهام ممتاز در اثر عدم مشارکت سرمایهگذار در افزایش سرمایه
5 – مزایا و معایب Pay to play
6 – اثرات بند Pay to play بر کل تفاهمنامه سهامداری
7 – کوئیز 4
8 – پروژه میانی 4 -بررسی ویژگی Pay to play
فصل ششم: عدم مذاکره با سایرین؛ No shop agreement:
1 – ویژگی No shop agreement یا عدم مذاکره با سایرین
2 – کوئیز 5
فصل هفتم: حق تقدم شرکت در افزایش سرمایه؛ Right of first refusal:
1 – حق تقدم شرکت در افزایش سرمایه در چه مواردی مورد استفاده قرار میگیرد؟
2 – نحوه مشارکت سهامداران فعلی در افزایش سرمایه دور بعد در شرایط مختلف
3 – حق تقدم شرکت در افزایش سرمایه؛ Preemptive purchase price
4 – اختیار فروش همزمان؛ Right of co-sales
5 – کوئیز 6
6 – پروژه میانی 5 – انواع مختلف حق تقدم شرکت در افزایش سرمایه
7 – پروژه میانی 6 – اختیار فروش همزمان
فصل هشتم: اختیار بازخرید؛ Redemption right:
1 – اختیار بازخرید؛ Redemption Right
2 – مسائل و تزاحم اختیار بازخرید با سایر حقوق
3 – موارد مهم در بند اختیار بازخرید
4 – کوئیز 7
5 – پروژه میانی 7 – بررسی تأثیر ویژگی ترجیح نقدینگی و اختیار بازخرید بر یکدیگر
فصل نهم: حوض سهام و اعطای سهام به کارکنان؛ Option pool & Vesting Plan:
1 – Option pool به چه معناست؟
2 – برنامه اعطای سهام به کارکنان
3 – پروژه میانی 8 – تأثیر Stock Option بر سهام دریافتی سرمایهگذار
فصل دهم: سایر ویژگیهای سهام ممتاز:
1 – جبران ضرر و زیان در معاملات؛ Indemnification
2 – مکانیسم معامله سهام شرکتها قبل از IPO شدن
3 – مطالعه موردی: معاملات سهام Facebook قبل از IPO شدن
4 – اعطای حق حضور در هیئت مدیره به سرمایهگذار
5 – حق وتو تصمیمات هیئت مدیره در مورد فروش شرکت
6 – حق دسترسی به اطلاعات
7 – حق دریافت یا عدم دریافت سود
8 – در چه مواردی سرمایهگذار میتواند تصمیمات هیئت مدیره را وتو کند؟
9 – سایر تصمیماتی که سرمایهگذار میتواند وتو کند
10 – تبدیل سهام ممتاز به سهام عادی؛ اجبار یا اختیار؟
11 – اگر استارتاپ اطلاعات نادرست به سرمایهگذار انتقال دهد چه اتفاقی میافتد؟
12 – دریافت حق رأی در هیئت مدیره؛ Voting right
13 – توافق بر منع کارآفرینان و کارکنان کلیدی از همکاری با رقبا
14 – توافق بر عدم تشویق کارکنان به ترک شرکت؛ Non-solicitation
15 – توافق بر منع افشای اطلاعات محرمانه؛ Non-disclosure agreement
فصل یازدهم: جمعبندی طراحی تفاهمنامه سهامداری استارتاپ – سرمایهگذار:
1 – بررسی ویژگیهای تفاهمنامه سهامداری بد و اثرات آن
2 – بررسی حالتهای مختلفی که منجر به کاهش سهام کارآفرینان میشود
3 – بررسی اثر متقابل ویژگیهای سهام ممتاز بر یکدیگر
4 – پروژه میانی 9 – برکناری تیم موسسان استارتاپ
پروژه نهایی:
1 – پروژه نهایی – بررسی تأثیر ویژگیهای سهام ممتاز بر یکدیگر